Leefbaarheid en veiligheid, jeugd en jongerenoverlast
Plaswijck is een mooie wijk waar het in het algemeen goed wonen is. Dat neemt niet weg dat in sommige delen van de wijk sprake is van structurele overlast. Voor de politie staat in de wijken Plaswijck/Bloemendaal de jongerenproblematiek centraal, dit mede gezien de omvang en zwaarte daarvan in relatie tot de beperkte capaciteit. Het thema Leefbaarheid en veiligheid is een speerpunt van het Wijkteam Plaswijck, waarbij wij veelal achter de schermen (mee)werken. Veel programma’s en acties uit het thema ‘Leefbaarheid en veiligheid’ hebben een lange termijn karakter. Bij onderstaande actiepunten is het Wijkteam op een of andere manier betrokken.
In Plaswijck wonen veel jongeren. Met het merendeel van hen gaat het gewoon goed. Maar daarnaast is er veel zorg over de door jongeren veroorzaakte overlast in de wijk. Dit betreft rondhangen, maar ook schades door vernielingen en irritant of intimiderend gedrag. Soms gaat dit samen op. Verspreid over de wijk is er een aantal hangplekken waar door jongeren incidenteel, maar wel regelmatig, overlast wordt veroorzaakt. Een ander kenmerk van vooral Plaswijck is de variatie in de wijk, vooral wat betreft de bevolkingssamenstelling. Verder is Plaswijck –helaas- aangewezen als één van de vijf aandachtswijken in Gouda wat betreft leefbaarheid en veiligheid. Op basis van de BEKE systematiek wordt cirmineel gedrag aangepakt. Het thema veiligheid en overlast is het belangrijkste speerpunt voor het Wijkteam Plaswijck, dit mede gezien alle reacties uit de wijk en de uitkomsten van onze bewonersenquêtes en vele bewonersavonden.
In de wijk Plaswijck is in enkele buurten sprake van crimineel, overlastgevend en hinderlijk gedrag door jeugd. Alle wijkpartners vinden dat dit a-sociale gedrag in de wijk moet stoppen. Het doel is het aantal overlastgevende jongeren en het aantal plekken in de wijk waar overlast voorkomt sterk te verminderen. Zowel in het Goudse Veiligheidsbeleid als in de Wijkvisie voor Plaswijck staat als doel opgenomen, dat er uiteindelijk geen structurele overlastplekken in de wijk meer zijn, dat de schade door vernielingen is teruggebracht en dat de gevoelens van onveiligheid bij burgers en bedrijven zijn afgenomen.
(Uit de Nota Goudse Veiligheidsbeleid, gemeente Gouda, samengevat door Wijkteam) “De gemeente Gouda vindt het van belang dat Gouda weer wordt gezien als een normale middelgrote stad met een menselijke maat waar burgers elkaar kennen en naar elkaar omzien. Een vitale en leefbare stad waar de inwoners zich veilig voelen. De integrale aanpak die de gemeente voorstaat om te komen tot een veiliger samenleving kenmerkt zich door resultaatgerichtheid, de combinatie van preventie en repressie, een persoonsgerichte aanpak en een intensieve samenwerking tussen alle betrokken partijen, waaronder politie, Openbaar Ministerie, instanties van jeugdzorg, hulpverlening, Centra voor Jeugd en Gezin, welzijns- en onderwijsinstellingen, ondernemers, woningcorporaties, zelforganisaties en vrijwilligersorganisaties en natuurlijk burgers.” “Uitvoering van het nieuwe Veiligheidsbeleid Gouda 2014 staat daarbij centraal. Het uitgangspunt is “Grenzen stellen en perspectief bieden”.” “De aanpak wordt gecoördineerd via het Veiligheidshuis. Daarin werken alle instanties samen die betrokken zijn bij jongeren en veiligheid.” Het nieuwe Veiligheidsbeleid legt de focus op de aanpak van jeugdoverlast en jongerenproblematiek, met name 1) gericht op Marokkaans-Nederlandse jongens, in het bijzonder 8 tot 16 jarigen. Daarnaast komt er 2) meer nadruk op preventie, leefbaarheid en sociale cohesie; terugdringen gevoelens van onveiligheid en verbeteren van de medlingsbereidheid. Het derde punt is 3) versterking van de regierol van de gemeente, die moet alle instanties meer aansturen. Zo zullen door de gemeente Gouda en welzijnsorganisaties meer duidelijke prestatie afspraken worden gemaakt over inzet, taken en te halen doelen. Er zal verder aandacht worden besteed aan 4) de organisatie van het nieuwe veiligheidsbeleid, ook intern bij de gemeente. Tenslotte zal 5) de communicatie over veiligheid door de gemeente en politie zelf aandacht krijgen.
De nadruk ligt op de daadwerkelijke uitvoering van het nieuwe Veiligheidsbeleid Gouda “Grenzen stellen en perspectief bieden” en de aanpak van problematische jeugdgroepen in Plaswijck via de BEKE-methodiek. Want het is niet vanzelfsprekend dat wat op papier staat ook daadwerkelijk in de praktijk wordt uitgevoerd. De aanpak houdt in onder andere een persoonsgerichte en groepsgerichte aanpak in, inclusief het aanspreken van de ouders, plus een gebiedsgerichte aanpak (hangverbod). Het Wijkteam is vrijwel continu bezig dat deze aanpak vooral in Plaswijck prioriteit krijgt en niet alleen in Gouda Oost. Daarnaast helpen wij de politie waar mogelijk op verschillende gebieden. Wij focussen op voldoende capaciteit en dat de beste mensen van de gemeente, politie, jongerenwerk, enz. hier werken. Dit is geen wijk voor watjes. Shortlistmethodiek BEKE Bij de politie en wijkagenten zijn bovendien inmiddels alle criminele en overlast gevende jongeren uit de wijk bekend en in kaart gebracht. Dit is de Shortlistmethodiek BEKE. Dit vormt de basis om criminaliteit en overlast aan te pakken. Elk individu en groep kent een eigen aanpak. Maatwerk bij aanpak in Plaswijck Onderscheid wordt gemaakt in de aanpak van 1) crimineel gedrag (drugs, alcohol, financieel gewin, geweld), 2) overlastgevend gedrag (provocerend, lichte criminaliteit, weinig aanspreekbaar) 3) hinderlijk gedrag (vervuiling, geluidsoverlast). De aanpak bestaat afhankelijk het type gedrag uit verschillende onderdelen, namelijk “Three Strikes Out” Met politie en veiligheidshuis Gouda zijn verder afspraken gemaakt hoe gericht op te treden bij aantoonbaar overlastgevend gedrag van een jongere. Ouders worden bij de eerste bekeuring voor verstoring van de openbare orde meteen geïnformeerd over het gedrag van hun kind. Bij een tweede keer wordt er een huisbezoek afgelegd door de wijkagent. Er volgt een gesprek over het gedrag in de wijk met de waarschuwing dat bij een derde overtreding een verblijfsontzegging wordt aangevraagd. Een overlastgever kan na zijn derde bekeuring een gebiedsontzegging opgelegd krijgen door de burgemeester. Een verblijfsontzegging of gebiedsontzegging betekent dat de persoon een aantal weken niet in het gebied mag komen, waar de overlast is veroorzaakt. Op alle overlastplekken in Plaswijck wordt dezelfde aanpak toegepast. Het Groepstraject P!ts door Factor-G Naast bestaande activiteiten voor jongeren in de wijk is Factor-G gestart met een groepstraject bedoeld voor jongeren van 16 jaar en ouder die overlast geven in de wijk. Doel van dit groepstraject is de negatieve groepsdynamiek doorbreken, waardoor de groep minder overlast geeft en de jongeren hun talenten laten ontdekken en ontwikkelen om de vrije tijd op een positieve manier door te brengen.
Te constateren is dat er stap voor stap vooruitgang wordt geboekt, vergeleken met drie jaar terug. Er is al veel ten goede veranderd. Het besef is er inmiddels dat de jongerenproblematiek niet alleen in Oost voorkomt. Er is extra aandacht en inzet gekomen in Plaswijck van gemeente, politie (wijkagenten en bikers) en Stadstoezicht. De signalen uit de wijk komen mede met de bewonersavonden van het wijkteam over het algemeen goed door. Plaswijck heeft nu goede professionals hier werken, vooral de wijkagenten doen wat ze kunnen. Alle wijkpartners nl. politie, gemeente, welzijnsorganisatie, wijkteam, woningcorporatie en andere organisaties zijn in ieder geval in overleg met elkaar en bezig met passende maatregelen te nemen om de overlast terug te dringen.
Het helpen verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de wijk is ons speerpunt. Dat kost veel moeite, maar lukt wel. Onze rol is verschillend, maar altijd en vooral op de achtergrond. Eerst en vooral zorgen we dat de wijk Plaswijck de aandacht en capaciteit krijgt die nodig is, dus niet alleen Gouda Oost. Het wijkteam zorgt dat het thema veiligheid centraal staat. Er is regelmatig overleg met politie, ambtenaren, jongerenwerk, stadstoezicht, sport.gouda en andere instellingen over beleid, aanpak én inzet. Onze bemoeienis geldt vooral de maatregelen en de uitvoering: het wijkteam is zelf daadwerkelijk mee-uitvoerende en trekker bij bepaalde trajecten. Verder zorgen wij dat signalen uit ons netwerk doorkomen bij gemeente en politie en helpen wijkteam/bewoners de wijkagenten waar mogelijk. Wij houden ons niet bezig met de aanpak van de zgn. crimineel gedrag, dat is echt een zaak voor politie en justitie.
Voor dit thema zijn wij op zoek naar mensen die willen meehelpen op de volgende onderdelen: ‘Jongerenwerkers’ Het jeugd- en jongerenwerk op straat is zo goed als wegbezuinigd. Dit jaar heeft het wijkteam daarom noodgedwongen relatief veel contacten met jeugd en jongeren, waarbij het accent ligt op leefbaarheid, veiligheid en voorzieningen in de wijk. Het is essentieel dat elke groep maatwerk krijgt en dat er wordt doorgepakt bij de mogelijke oplossingen waaraan nu wordt gewerkt. Primair onderhoudt u de contacten met een groep. Het is vrijwilligerswerk maar u hebt ervaring met jeugd- en jongerenwerk en staat gezien de doelgroep stevig in uw schoenen. Gezien het karakter van dit vrijwilligerswerk is nadere informatie alleen in een nader gesprek mogelijk. ‘Commissarissen jongerenstichting’ Het gaat om een nieuwe stichting door en voor jongeren uit de wijk Plaswijck waarbij wijkteam en politie ondersteuning geven. U hebt een klankbordfunctie voor deze stichting en voor de jongeren. U geeft adviezen over organisatie en activiteiten. U hebt ervaring met jeugd- en jongerenwerk en staat gezien de doelgroep stevig in uw schoenen. Gezien het karakter van dit vrijwilligerswerk is nadere informatie alleen in een nader gesprek mogelijk.
Afgesproken is dat politie, stadstoezicht en wijkteam meer buurtgericht gaan overleggen. Stadstoezicht bijvoorbeeld is een afdeling van de gemeente Gouda. Deze afdeling is verantwoordelijk voor het algemeen toezicht in het openbaar gebied en het cameratoezicht. Ze hebben als buitengewoon opsporingsambtenaar bevoegdheden gekregen als toezichthouder, parkeerwacht, reinigings- of groeninspecteur en ze mogen mensen die regels overtreden of die zich asociaal gedragen bekeuren. Ze werken nauw samen met de politie, vooral de wijkagenten. Stadstoezicht heeft 15 taken: toezicht op foutief parkeren van auto’s en fietsen; illegaal vuil storten en zwerfvuil; honden– en paardenpoep; fietsen in het voetgangersgebied; graffiti; overlast door rondhangende jongeren; auto- en fietswrakken; wildplassen; geluidsoverlast; uitstallingen/terrassen en het plaatsen van containers; toezicht op verkeersmaatregelen (bijv. bij wegwerkzaamheden); toezicht op week- en warenmarkten, koopavonden en -zondagen; controle bij uitzicht-belemmerende obstakels en begroeiingen; toezicht bij evenementen en toezicht op het groen. Samen met bewonersorganisaties en ons netwerk adviseren wij waar / wanneer / welke taken het beste kunnen worden uitgevoerd.
Er gaat enorm veel tijd, energie en geld van het wijkteam Plaswijck zitten in de aanpak van de structurele overlastplaatsen in de wijk. Bij deze plaatsen is sprake van langdurige en vaak ernstige overlast. De leefbaarheid voor omwonenden of een buurt is dan onacceptabel verminderd. Bewoners of instellingen zijn vaak boos, moedeloos, wanhopig, bang, cynisch of alles tegelijk. Mooie praatjes helpen niet meer. Gemeld wordt er niet meer, omdat juist bij deze hotspots mensen niet meer willen of durven melden. Met het aanpakken van dit soort problemen hebben we als wijkteam inmiddels veel ervaring. Er is inmiddels een draaiboek met verschillende opties. Met besloten bewonersavonden krijgen we altijd de zaak weer op gang. Het zijn langdurige trajecten waarbij ook van bewoners zelf medewerking wordt gevraagd. De aanpak is gericht op het maken van afspraken met Gemeente, Politie, Factor-G, Cyclus, woningcorporaties, wijkteam én bewoners zelf. Het gaat –hoofdzakelijk- om herinrichting van het gebied of speelplaats, maatregelen gericht op het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid (buurtschouw, verkeer), gerichte inzet regelen van instanties (politie, stadstoezicht, sport.gouda, cyclus, enz.), het zorgen voor directere lijntjes tussen politie en bewoners, het vergroten van bewonersbetrokkenheid bij de buurt en met elkaar, de achterliggende jongerenproblematiek in kaart brengen (waar komen ze bijvoorbeeld vandaan), eventueel sleutelbeheer door bewoners zelf regelen en zaken als gewenste aanpassingen in de Algemene Politie Verordening. Het wijkteam houdt deze plaatsen vertrouwelijk, maar het gaat om een aantal hotspots die aandacht krijgen. In drie gevallen is het wijkteam trekker van de aanpak. In één geval is de overlast te overzien, maar zijn toch een aantal trajecten ingezet om de leefbaarheid te vergroten omdat de problematiek daar wat breder ligt. Hoewel we moeten afwachten hoe het in de praktijk gaat uitwerken, is één zwaar traject recent na drie jaar succesvol afgerond. Bij één traject is er een fors meningsverschil over de aanpak. Bij een ander traject hopen we met jongeren, wijkagenten en extra JOP’s (jongerenontmoetingsplaatsen) een goede oplossing te bereiken. Naast de afronding van deze trajecten is er in ieder geval nog één overlastplaats te gaan, en dan is wat dat betreft de wijk hopelijk op orde. U moet maar niet vragen hoeveel geld dat de gemeente Gouda en wijkteam Plaswijck in totaal de afgelopen drie jaar heeft gekost. Leuk, een speelvoorziening voor de buurt. Maar als het al meer dan tien jaar een overlastplaats is en voor omwonenden en buurt een onacceptabele belasting ontstaat wordt het anders. We hebben daarom als wijkteam destijds besloten om hierin veel energie te gaan steken. Uiteindelijk is na drie jaar (!) een oplossing gevonden, die ook de instemming had van de direct omwonenden en van de buurt. Maar vraag niet hoe. Het hele traject kende talloze, vaak stormachtige bewonersavonden. Opnieuw bleek dat niet iedere wijkpartner geschikt is voor dit soort werk. Uiteindelijk hebben alle wijkpartners ‘meegeholpen’, zij het dat het vooral de vasthoudendheid van wijkteam/bewoners was (en die ene ambtenaar) waardoor het uiteindelijk gelukt is. Vooral het eindresultaat van de nieuwe inrichting van de buurt mag er zijn en hopelijk draagt het bij aan een meer leefbare buurt. Bewoners/wijkteam zullen zelf blijven meedoen. Complimenten voor de wijkagenten en de bikers voor de nazorg nu.
Het is belangrijk dat wijkagenten bekend en bereikbaar zijn. Wijkteam en wijkagenten houden daarom regelmatig bewonersbijeenkomsten per buurt. In deze buurten hebben bewoners en bedrijven de behoefte om met de wijkagent kennis te maken en ervaringen uit te wisselen. Signalen, wensen, klachten en ideeën over leefbaarheid en veiligheid kunnen zo gericht doorkomen bij politie en gemeente. Bewoners kunnen aan de wijkagenten vertellen wat er leeft in hun buurt. Omgekeerd krijgen bewoners en bedrijven informatie over de nieuwe veiligheidsaanpak van de gemeente Gouda. Per buurt komen specifieke onderwerpen aan de orde, op basis van eerdere meldingen en bewonersenquêtes. Zodoende kan een meer effectieve en efficiënte inzet van de politie worden bereikt. Deze bijeenkomsten dienen als vervanging van het opgeheven spreekuur van de wijkagenten. De planning wanneer welke wijk wordt bezocht wordt door politie en wijkteam vastgesteld.
Een evenwichtige communicatie over beleid, aanpak en resultaten op het gebied van leefbaarheid en veiligheid is van groot belang. Periodiek informeren wij, samen met de gemeente en politie, de wijk of bepaalde buurten. Vooral de poltie dient haar succes mere te veretllen. Het wijkteam heeft vorig jaar de toenmalige districtschef van de poltie uitgenodigd om bewoners zelf te vertellen wat de politie kan. Bewoners waren zeer content: “dat wist ik allemaal niet dat er zoveel wordt gedaan”. Het doel is dat hierdoor ook de veiligheidsgevoelens verbeteren.
Een bekend kritiekpunt van ons. Opvang en afhandeling van echte probleemmeldingen is niet altijd voldoende, zo ook de terugkoppeling en evaluatie van de meldingen. De meldoverzichten kennen ons inzien een beperkte betekenis. Er zijn buurten waar al te lang van alles aan de hand is maar waar niet meer gemeld wordt, uit angst, moedeloosheid of cynisme. In andere buurten daarentegen zijn de leefbaarheidsproblemen veel en veel minder maar burgers veel mondiger. Wij corrigeren dit scheve beeld en zorgen dat toezicht en handhaving dáár worden ingezet waar die het hardste nodig is. Politie, Stadstoezicht en Gemeente zijn tot dusver vrijwel altijd bereid geweest met onze insteek rekening te houden. Daarnaast leggen we meer directe lijntjes tussen bewoners/wijkteam en politie/stadstoezicht. Het lanceren van de BuurtBuzz is hiervan een onderdeel.
Jongerenvoorzieningen en perspectief bieden Vooral de benutting van het wijkcentrum De Buurtstee vraagt om aandacht. Dat kan volgens ons veelzijdiger. Gelet op het aantal jongeren in Plaswijck zijn er niet al te veel voorzieningen, het aantal uren jongerenwerk is beperkt, zo ook de accommodaties voor sport. Een echt breed jongerencentrum zoals in Oost is er hier niet. Nodig is om te kijken of scholen en buurtcentra meer kunnen opvangen. Extra JOP’s in de wijk Wijkteam en gemeente hebben twee jaar terug aan de rand van de wijk een eerste JOP neergezet. Inmiddels zijn door het Wijkteam extra mogelijke locaties gevonden, dit in overleg met de politie en groepen jongeren. De mogelijk nieuwe geplande locaties liggen eveneens niet dichtbij huizen en winkels, zodat er in de wijk minder overlast en ergernis is. In samenspraak met alle betrokkenen wordt gezocht naar een oplossing. Afstemming met de wijk, ook al ligt een nieuwe JOP ver verwijderd, staat voor het wijkteam voorop.
Het gaat om een nieuwe stichting door en voor jongeren uit de wijk Plaswijck waarbij wijkteam en politie in het begin ondersteuning geven. Deze nieuwe stichting beoogt dat jongeren meer zelf organiseren en verantwoordelijkheid nemen.
Belangrijk is de structurele ontwikkeling in de samenleving is dat de overheid nier meer alles kan en wil. Een gevolg hiervan is dat er meer ruimte komt voor burgerparticipatie. Een meer directe inbreng van burgers in beleid en aanpak zorgt voor betere maatregelen, meer vertrouwen en meer draagvlak in de samenleving, aldus de overheid. Het heeft overigens ook veel te maken met de bezuinigingen: het Rijk kan taken neerleggen bij gemeenten en burgers en zodoende geld besparen. Een van de gebieden waarop deze verschuiving plaatsvindt is leefbaarheid en veiligheid. Veiligheid behoort tot de kerntaken van een overheid, maar hoe vervelend ook, de overheid kan niet meer alles waarmaken wat betreft toezicht en handhaving. Vorig jaar is een rapport verschenen “Sleuren of sturen”, waarin werd gepleit voor meer samenwerking op lokaal niveau tussen gemeenten en politie. Daarin staan ook voorstellen om de rol van de burger in het veiligheidsbeleid te versterken. Voor het Wijkteam is het zonneklaar dat onze inbreng direct bijdraagt aan een meer effectieve en efficiënte aanpak. De vraag is welke rol het wijkteam / de burger dan moet gaan spelen, en belangrijker, kan en wil spelen. En ook, wat willen we vooral niet. Ideeën en plannen toetsen we zorgvuldig. Draagvlak van bewoners is essentieel.
De (middelbare) scholen hebben uiteraard primair een onderwijstaak. Die is opgelegd door het Rijk. Maar tegelijk vindt het Wijkteam dat er een verantwoordelijkheid is als het gaat om gedrag van de eigen scholieren, niet alleen op het eigen schoolplein maar ook in de omliggende buurten. Wijkteam Plaswijck wil dit proberen om samen met de scholen en de wijkpartners dit nader te onderzoeken.
Meer inzet op verbetering leefbaarheid en veiligheid maar kost veel energie Om deze hotspots en daarmee de omliggende buurten leefbaar te houden is natuurlijk meer nodig. Aanspreken van ouders van overlastgevende jongeren hoort daarbij. Ook een persoonsgerichte en groepsgerichte aanpak plus gebiedsverboden. Gelukkig gebeurt dat nu steeds meer. Het nieuwe Veiligheidsbeleid van Gouda is wat dat betreft behoorlijk streng. Het Veiligheidshuis zorgt voor een strakkere aanpak van probleemgevallen. Daarbij is er in Plaswijck hulp van bikers en Stadstoezicht. Ook het bieden van alternatieven voor jongeren die wel overlast veroorzaken maar (nog) niet crimineel gedrag vertonen hoort daarbij. Ook de aanpak van de grote overlastplaatsen in Plaswijck verloopt succesvol, zij het dat de aanpak lang duurt en veel geld kost. De samenwerking met de andere wijkpartners gaat over het algemeen goed, zij het dat er dit jaar steeds meer wrijvingen optreden over de gekozen maatregelen en de benadering van bewoners. Wijkagenten doen wat ze kunnen Dit geldt niet voor de politie en wijkagenten, die doen wat ze kunnen. Maar de wijkagenten Frank Mourits en Marcel Bos kunnen nu eenmaal met z’n tweeën onmogelijk twee grote wijken (Plaswijck en Bloemendaal) met 22.000 bewoners adequaat bedienen. Hun inzet en aanpak verdient alle lof. Alleen al dat alle criminele en overlastgevende jongeren in Plaswijck/Bloemendaal in beeld zijn én dat ouders worden aangesproken als er sprake is van grensoverschrijdend gedrag verdient een groot compliment. Zij kennen alle probleemjongeren (en omgekeerd, de jongeren kennen de wijkagenten … ) Sommige buurten klagen dat ze de wijkagent nooit zien of niet kennen, maar beide wijkagenten hebben werkelijk hun handen vol aan de probleembuurten en de enorme groep overlastjongeren hier. Wij vragen hiervoor begrip. Met de bijeenkomsten ‘wijkagent in de wijk’ en de bewonersavonden ‘leefbaarheid en veiligheid’ hoopt wijkteam Plaswijck volgend jaar ook de andere buurten in deze enorme wijk weer van dienst te kunnen zijn. Plaswijck minder in nieuws maar daarom niet minder ernstig Plaswijck is een mooie wijk waar het in het algemeen goed wonen is. Dat neemt niet weg dat in sommige delen van de wijk sprake is van ernstige en structurele overlast. De bevolkingssamenstelling in de wijk is nogal gevarieerd, wat in bepaalde buurten leidt tot (toenemende) problemen. Plaswijck is –helaas- aangewezen als één van de vijf aandachtswijken in Gouda wat betreft leefbaarheid en veiligheid. Voor de politie staat in deze wijk de jongerenproblematiek centraal, dit mede gezien de omvang en zwaarte in Plaswijck/Bloemendaal in relatie tot de beperkte capaciteit. Het lijkt erop dat er hier steeds meer ‘gastbezoek’ van probleemjongeren is uit andere wijken. De gevolgen voor de wijk door de bezuinigingen en reorganisaties binnen de gemeente worden steeds meer zichtbaar. Bekend is al dat de bibliotheek zal verdwijnen. Minder bekend is dat het jongerenwerk op straat hier in Plaswijck zo goed als wegbezuinigd is. We hebben zelf enkele overlastgevende jongerengroepen benaderd. De politie doet ook wat zij kan. Wijkcoördinator en wijkadviseur van Gemeente en Factor-G hebben beiden maar krap één dag per week voor deze enorme wijk. Het tempo van de aanpak is natuurlijk altijd een probleem. Wijkteam Plaswijck is zich ervan bewust dat er een grote druk ligt op de ambtenaren binnen de gemeente Gouda en op de politie. Zij hebben in diverse wijken een grote hoeveelheid problematiek te verwerken en hebben daar niet altijd de capaciteit voor. Maar de gemeenteraad heeft nu eenmaal gezegd dat ‘Veiligheid’ en ‘Armoedebestrijding’ buiten schot zouden blijven. Een stadsmarinier hier kan een oplossing zijn, maar eerlijk gezegd kun je net zo goed de wijkpartners die al lang gericht bezig zijn met leefbaarheid en veiligheid voldoende middelen geven om hun werk te blijven doen. Dat betekent dus eigenlijk geen bezuinigingen op ambtenaren bij Veiligheid, bij Wijkaanpak, bij de politie, bij Stadstoezicht, bij het straatwerk van Factor-G, op de ondersteuningsuren van de wijkconsulent van Factor-G en op het budget van wijkteam Plaswijck. Vooral de onevenwichtige toewijzing van wijkbudgetten (met Plaswijck helemaal onderaan) is in dit verband eigenlijk niet meer acceptabel. Toenemende zorgen door bezuinigingen Alle wijkpartners vinden dat crimineel, overlastgevend, hinderlijk en asociaal gedrag van de jeugd in Plaswijck moet stoppen. Het doel is en blijft het aantal overlastgevende jongeren en het aantal plekken in de wijk waar overlast voorkomt sterk te verminderen. Het gaat om ernstige geluidsoverlast, intimiderend gedrag naar bewoners, vernieling en vervuiling. Het uiteindelijke doel waarnaar wijkpartners streven is dat er geen structurele overlastplekken in de wijk meer zijn en dat de gevoelens van onveiligheid bij burgers en bedrijven zijn afgenomen. Maar de praktijk maakt dat wij ons toch behoorlijk zorgen beginnen te maken. Je kunt nu eenmaal niet alles bij burgers zelf neerleggen. Veiligheid is een kerntaak van een overheid. Vooral zijn er zorgen dat vanwege de bezuinigingen de goede resultaten die zijn bereikt op het gebied van leefbaarheid en veiligheid weer teniet worden gedaan. Dat geldt voor onze wijk, maar evenzeer voor andere wijken.
Eerst en vooral zorgen dat Plaswijck voldoende aandacht, geld en capaciteit krijgt, en niet alleen maar Gouda Oost. Het streven is een herverdeling van (rijks)middelen en wijkbudgetten naar deze wijk, ten laste van wijken waar minder aan de hand is op het gebied van leefbaarheid en veiligheid of waar wijkteams structureel geld overhouden.
Maatschappelijke verantwoordelijkheid en burgerplicht maken dat we zelden de openbaarheid zoeken over leefbaarheid en veiligheid. Gouda ligt onder een vergrootglas en van stemmingmakerij is nooit iemand beter geworden. Dat neemt niet weg dat misstanden wel kenbaar gemaakt zullen worden als de leefbaarheid te veel in het geding komt.
Capaciteit is schaars. De afweging waar wanneer welke inzet wordt gepleegd is helaas continue onderwerp van discussie. Wij zorgen dat buurtgerichte inzet van handhaving en toezicht plaatsvindt waar het nodig is en effectief is. Bij voortduring wijzen wij erop dat de zogenaamde meldoverzichten weinig zeggen. Er zijn buurten waar van alles aan de hand is maar waar niet meer gemeld wordt, uit angst, moedeloosheid of cynisme. In andere buurten daarentegen zijn de leefbaarheidsproblemen veel en veel minder maar burgers veel mondiger. Wij corrigeren dit scheve beeld en zorgen dat toezicht en handhaving daar worden ingezet waar die het hardste nodig is. Meldingen zijn hooguit bruikbaar als indicatie. Politie, Stadstoezicht en Gemeente zijn tot dusver vrijwel altijd bereid geweest met onze insteek rekening te houden.
Wij begrijpen niet zo goed het enthousiasme over het cameratoezicht bij winkelcentra. Want waarom moet een winkelcentrum worden beschermd, terwijl dat betekent dat er daardoor verplaatsing optreedt van overlast naar de omliggende buurten? Zijn winkels belangrijker dan bewoners? Ook is het de vraag of een instrument als cameratoezicht wel een oplossing is: wekt het preventief, maar ook achteraf om daders op te sporen?
Een zakelijke aanpak staat bij ons voorop, dus een aanpak die aangrijpt op de structurele oorzaken. Dus geen symptoombestrijding en in beginsel geen adhoc maatregelen. De overlast op een bepaalde locatie kan bijvoorbeeld een afgeleide zijn van een groter, meer structureel probleem in de wijk. Ook is het ons inziens zaak dat er focus blijft op de sociaal-economische, maatschappelijke en culturele oorzaken voor ongewenst maatschappelijk gedrag.Onze aanpak van de hotspots in de wijk zorgt voor een oplossing op de locatie zelf en voor de buurt (die verdienen dat overigens ook na vaak jarenlange overlast). Maar het structurele probleem is dat bepaalde groepen zich vanwege verschillende redenen asociaal gedragen. Ook is er het waterbedeffect: een oplossing hier betekent toenemende problemen elders in de wijk. Het voorkomen van rondpompen van hangjongeren in de wijk is dit jaar door Wijkteam en Politie op de agenda gezet.
Eigenlijk is de norm één wijkagent op 5 á 6.000 burgers. In Plaswijck/Bloemendaal wonen resp. 13.000 en 9.000 bewoners, dat is samen 22.000 burgers. Dit betekent dat 1:3 Gouwenaren in deze wijken woont. Bovendien is er in Plaswijck een aantal middelbare scholen, een winkelcentrum en is Plaswijck benoemd als één van de vijf aandachtswijken in Gouda in de Veiligheidsmonitor. In plaats van de 4 wijkagenten zijn er echter maar twee. Die doen overigens wat ze kunnen.
Het jeugd- en jongerenwerk in Nederland is in beweging. Naast bezuinigingen en reorganisaties is er veel discussie over wat het jongerenwerk zou moeten doen. Het bestuur van Gouda heeft gekozen voor een bepaalde richting. Dat kan een keuze zijn. Wijkteam Plaswijck is samen met deskundigen en bewoners bezig om te zorgen dat er in de wijk 1) voldoende jeugd- en jongerenwerkers zijn 2) van voldoende kwaliteit. We zijn bezig met een pilotproject met verschillende (externe) partijen.
Met deze stichting kunnen jongeren zelf zaken gaan regelen. Het dient ook om de betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de jeugd te vergroten, zoals maatschappelijke stages. Directies van scholen zouden graag zien dat zo’n project voortgezet kan worden.
Deze denktank bestaat uit betrokken bewoners en mensen die door hun achtergrond kennis hebben van recht en veiligheid. Zij denken met het Wijkteam mee over het Goudse veiligheidsbeleid op lange termijn. Belangrijk zorgpunt is dat Factor-G met een reorganisatie en een enorme bezuinigingsopdracht te maken heeft en de politie met blijvende capaciteitsproblemen en ook een reorganisatie.
In sommige buurten in Plaswijck hebben bewoners zich georganiseerd om de eigen buurt leefbaar en veilig te houden. Zij houden de buurt in de gaten en houden de meldingen vanuit de eigen buurt bij. Het gaat ook om plaatsen in de buurt waar het donker of onveilig is, die dienen als vluchtweg of als helingplaats, waar gedrag plaatsvindt dat er eigenlijk niet zou moeten plaatsvinden of waar vanwege een andere reden maatregelen nodig zijn. Ook is er regelmatig contact met de wijkagent. Er is door het Wijkteam een nieuw ‘convenant buurtpreventie’ opgesteld (het oude was 6 jaar oud) waardoor bewoners en instanties beter kunnen samenwerken. Dit jaar staat één plek in het bijzonder op de agenda.
De aanpak in de wijk loopt hoofdzakelijk via het Wijkjaarprogramma Plaswijck. Daarin staan maatregelen die gaan over de aanpak van jongerenoverlast, het verbeteren van de sociale samenhang en het tegengaan van de verloedering van de leefomgeving. De inbreng van andere wijkpartners is overigens wisselend.
Naast de aanpak van hotspots is er meer nodig. Aanspreken van ouders van overlastgevende jongeren hoort daarbij. Ook een persoonsgerichte en groepsgerichte aanpak, plus gebiedsverboden, vooral voor bepaalde groepen jongeren. Dit is al in Plaswijck in gang gezet. Het nieuwe Veiligheidsbeleid van Gouda is behoorlijk streng. Het Veiligheidshuis zorgt voor een strakkere aanpak van probleemgevallen. Ook het bieden van alternatieven voor jongeren die wel overlast veroorzaken maar (nog) niet crimineel gedrag vertonen. Het jeugd- en jongerenwerk is mede vanwege de omvangrijke bezuinigingen reorganisaties sterk in beweging. Daarbij zal de jeugdzorg bij de gemeenten komen te liggen. Dit alles vraagt om een gericht beleid, aanpak en maatregelen.
Overlastplaats aangepakt en opgelost
Net afgerond
De volgende
Tegelijk is het doel het realiseren van voorzieningen in/ rond de wijk waar jongeren voldoende ruimte hebben elkaar te ontmoeten en dat er voldoende en diverse activiteiten beschikbaar zijn voor jongeren van 12 tot 27 jaar. Er is het besef dat jongeren ook bewoners van de wijk zijn en er dus mogen zijn, ondanks dat zij wellicht zich anders gedragen dan de vorige generatie. Jongeren worden gerespecteerd in de buurt en jongeren respecteren op hun beurt de andere bewoners van de buurt.
Verschillende groepen jongeren zorgen vaak voor ernstige overlast in de wijk, vooral in het weekend en ‘s nachts. De groepen wisselen, de overlastplaatsen ook. Telkens wegsturen heeft geen zin meer. Een Jongeren Ontmoetingsplaats (JOP) of ingerichte hangplek kan een oplossing zijn, mits de locatie goed is (dus geen overlast voor de wijk en buurt) en mits het goed wordt afgestemd met de jongeren zelf.